انتقاد می‌کنم؛پس انقلابی هستم!

در نگرش انقلابی ـ با رویکرد انقلاب اسلامی ـ مهمترین عنصر تعیین کننده در رفتارهای شخص انقلابی «تکلیف‌گرایی» است. به گونه‌ای که شخص انقلابی بیش از هر دغدغه‌ای نگران عمل کردن به تکلیف خویش است. این مسأله فرع بر دو نکته است :
1. شناخت تکلیف ،
2. عمل کردن به آن .

در برخی از مواقع و مواضع انقلاب ـ مانند وضیعت جنگ ـ وظیفه شخص انقلابی واضح است. اما گاهی انسانها بیش از آنکه در عمل کردن به تکیلف خودشان کوتاهی کنند در شناخت و تشخیص وظیفه خود دچار اشتباه می‌شوند. این مساله ای است که به نظر می‌رسد امروزه نیز ما به آن دچار شده ایم. به عنوان مثال، وضعیت کاندیدها در زمان انتخابات که همگی از روی وظیفه در صحنه حاضر شده اند! نمونه‌ای از این آشفتگی فکری ـ رفتاری است.

حال نکته این است که ما به عنوان یک انقلابی نسل سومی که کم و بیش در عرصه‌های اجتماعی حاضر هستیم چه وظیفه‌ای بر عهده داریم؟

آن چیزی که امروز پس از سی سال بیش از هر چیز از نهادهای رسمی و دولتی ـ فارغ از دولت فعلی و دولت‌های قبلی ـ دیده می‌شود ارائه بیلان‌های کاری و آمارهایی است که هوش از سر هر شنونده‌ای می‌برد. به‌به و چه‌چه هایی که همه‌مان نسبت به درست بودن‌شان بدبین و حتی گاه به نادرست بودن‌شان آگاهی کامل داریم. مساله‌ای که احیاناً با مسائل نفسانی و دنیایی نیز آغشته شده و «توجیه المسائل»هایی را رقم می‌زند که در مقابل « توضیح المسائل» انقلاب اسلامی است.

توجیهاتی که انقلاب را از مسیر اصلی خویش که مبتنی بر دو عنصر:
1. اسلام به عنوان غایت ، و
2. مردم‌گرایی به مثابه ابزار این غایت است خارج می‌کند.

هر گونه فاصله گرفتن از غایت انقلاب ـ اسلام ـ و ابزرار دستیابی به آن ـ مردم‌گرایی ـ در واقع انحراف در مسیر حکومتی است که درصدد فراهم کردن مقدمات ظهور است و همین مساله می‌تواند تا حدی اهمیت موضوع منتقد بودن را نشان دهد. انقلابی که گاه ـ بخوانید غالباً ـ از طرف دوستان نادان و دائما از سوی دشمنان دانا مورد هجمه واقع می‌شود.

به نظر می‌رسد مهمترین وظیفه یک نسل سومی انقلاب بازخوانی مجدد آرمان‌ها و اهداف این انقلاب و بیان مجدد آنها در قالب انتقادهایی سازنده است. انتقادهایی که می‌توان آنها را همان مطالباتی دانست که رهبر انقلاب وظیفه پیگری آنها را به جوانان خصوصا اقشار دانشجو و … محوّل کردند.

اما انتقاد از این جهت مورد تاکید است که:

1. بیان کلی آرمان‌های انقلاب نه تنها مشکلی را حل نمی‌کند بلکه از سویی موجب ایجاد و ترویج فضای شعارگرایی خواهد شد درحالیکه رویکرد انتقادی علاوه بر آنکه به بیان آرمان‌ها و اهداف اصلی انقلاب می‌پردازد ، آنها را در بستری عینی و واقعی مورد مداقه قرار می‌دهد و سعی می‌کند از شکست‌های پیشین پلی به سوی پیروزی بزند.

2. فضای انتقادی موجب رشد عقلانیت اجتماعی خواهد شد که فارغ از به دست آمدن اهداف دیگر خود امری پسندیده است. فضایی که شخص خواهد دانست گفته‌هایش به زیر ذره‌بین انتقادی دیگران نگریسته خواهد شد. خود این خصوصیت باعث می‌شود که هر کسی به خود اجازه ندهد بیهوده و به گتره دهان به انتقاد بگشاید و فضای سیاه نمایی را ایجاد کند. چراکه هر انتقاد و منتقدی را نیز منتقدینی است هوشیار!

3. انتقاد در جامعه موجب خواهد شد که مسئولین امر و صاحبان قدرت دائم در افعال خود تامّل کرده و پیش از هر کاری نسبت به توابع آن و نسبت آن با آرمانهای اصلی انقلاب فکر کنند و بدانند که در صورت نداشتن توضیح مناسب برای کارهای خود از سوی اذهان عمومی که به برکت رویکرد انتقادی به عقلانیتی جمعی نیز رسیده است مورد بازخواست واقع خواهند شد.

4. انتقاد، موجب تبدیل شدن تهدیدها به فرصت ها خواهد شد. به این معنا که اگر ما نقاط ضعف مان را خود بیان کنیم در واقع فرصتی برای اصلاح به نیروهای انقلاب هدیه داده‌ایم. برای فهمیدن اهمیت این نکته توجه به تجربه برنامه « راز » بسیار آموزنده است. خصوصاً آن بخشی که مربوط به خرمشهر و آبادان بود.

پی‌نوشت : خواندن کتاب «قلعه حیوانات» برای هر نسل سومی ضروری است.

+ همین مطلب روی سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

Advertisements

3 دیدگاه»

  منصوره ازغدی wrote @

سلام
تحلیل درستی بود.
فقط مراقب باشیم اینقدر دچار خودانتقادی نشویم که به کل دشمن را فراموش کنیم.
کاری که الان داریم می بینیم بعضی سایتها دارند پیگیری میکنند، یعنی به جای زوم اصلی روی دشمن بیگانه و فتنه گر داخلی، زوم کرده اند روی اشتباهات خودی ها!!
مثلا رحیمی ممکنه حتی دزدی کرده باشه ، اما مساله اصلی نیست. اگر هم باشد، دزدی او به الان مروبط نیست، محاکمه شود خوب است، ولی اگر قوه قضائیه اقدامی نمی کند، همانطور که برای مهدی هاشمی و سران فتنه دست نگه داشنه است، شاید مصلحتی است.
اصلی تر ار او مهدی هاشمی هست که هم دزدی کرده و هم فتنه … و مهمتر از او نیز اربابان مهدی هاشمی هستند.
مطالبه خوب است، اما به موقع و هوشمندانه. گاهر مجبوریم برای حفظ نیرو و انرژی دندان بر جگر بگذاریم.
باید بازی را به زمین دشمن بکشانیم، دشمن را با خودش سرگرم کنیم تا وقتش را صرف خنثی کردن پروژه های تهاجمی ما کند،
نه اینکه بنشینیم تا او شبهه ایجاد کند، و ما را سرگرم مسائل داخلی خودمان کند.

  جلال الدین wrote @

خوب الحمدالله که 4 جهتی که بالا نوشتی همه در این شرایط انقلابی حاضر در حال اجرا شدن است!
1. اصلن کلی گویی وجود ندارد!
2. فضا کاملن انتقادی است و عقلانیت داره از سروکول نخبگان و عوام بالا میره
3. مسئولان دائمن در حال تامل بر افکار و کردارشانند و دائمن خود را مورد نقد قرار می دهند
4. و صد البته که چه تهدیدهایی که در سال های اخیر فرصت شد! (و اصلن برعکس این اتفاق نیفتاد)

خوب بود

  جیغ و جار حروف wrote @

قلعه ی حیوانات خیلی وقته که توی لیست انتظار کتابهای نخونده ی منه.
با این تذکر چند تا کتاب جلو افتاد!


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

w

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: